Amharic, 2007

የአማርኛ ፈተና ጥያቄ ስኔ 2007 ዓ.ም



መመሪያ አንድ፡- ከጥያቄ 1 እስከ 12 ድረስ የቀረቡት ጥያቄዎች ክፍል እንድ ቀጥሉ በቀረበው ምንባብ ላይ የተመሠረቱ ናቸው፡፡ ለእያንዳንዱ ጥያቄ ከተሰጡት አማራጮች መካከል በምንባቡ መሠረት ትክክለኛውን መልስ ምረጡ፡፡



ምንባብ

የአሸንዳ ጭፈራ የአሸንዳ ጭፈራ ከነሐሴ 16 እስከ 19 ባሉ ሦስት ተከታታይ ቀናት ይከበራል፡፡ ትዳር የመሠረተች በአሸንዳ ጭፈራ እትሳተፍም፡፡ በዓሉ የመስክ በዓል በመሆኑ የአሸንዳ ሴቶች የት ወላችሁ ተብለው የማይጠየቁበት የነፃነት ቀናቸው ነው፡፡ በአሸንዳ ፍቅራቸውን የሚገልፁበት፣ መንደሮቻቸውን የሚያደምቁበት፤ አባቶቻቸውን እና እናቶቻቸውን የሚያከብሩበት ህዝባዊ በዓል ነው፡፡

ለበዓሉ ውስን ቀናቶች ሲቀሩ ሌቶች ቡድን ይመሠርታሉ፡፡ ቡድኑ በአብሮ አደግ ልጃገረዶች የአንድ መንደር ልጆች ይገተራል፡፡ እነዚህ አብሮ አደጎችን ሴራ-ሚዜ ይባለሉ፡፡ በቡድነም የቡድን መሪ፣ ዘፈን አውጪ፣ ከበሮ መቺ በሚል ይደራጃሉ፡፡ የቡድን መሪዋ ጥና ተግባር በድነን በተገቢው መምራት፤ ዘፈን የሚያወጡ! ከበሮ የሚመቱ መደልደል፣ ከየቤቱ የሚሰጡ ስጦታዎችን የመያዝ ሥራዎችን ታከናውናለች፡፡ ሴራሚዜዎቹ የሚወጡ ዘፈኖች ይቀበላሉ፡፡ ቡድኑን ያነቃቃሉ፡፡ የቡድኑ አባላት በዓሉ ሊደምር ቀናቶች ሲቀሩ ለበዓሉ ድምቀት የሚሰጡ የሴቶች መጋጌጫዎች እንደከል፡ በዳሌያቸው የሚያስሩት አሸንድየ በመቁረጥና እንሶስላ በማዘጋጀት ዝግጅቱ ይጀመራል።

በበዓሉ ቀንም ኣሳዲዎች (ኮረዳዎቹ) ፀጉራቸውን ቅቤ ተቀብተው እንሶስላቸውም ሞቀው በኩላቸው ደምቀው፣ በአገር ባህል ልብሳቸው አሽብርቀው፣ በዳሌያቸው ዙሪያ አሸንድየ አስረው ከበሮዋቸውን እየመቱ በገላጣ ሜዳ ላይ ይሰበስባሉ፡፡ የበዓሉ መጀመሪያ ቀን በአቅራቢያቸው በሚገኝ ቤተ-ክርስቲያን በመሄድ ለፈጣሪያቸው ምስጋና ያቀርባሉ፡፡ በመቀጠልም አምና የቡድኑ አባል የነበረች ነገር ግን ዘንድሮ ባለትዳር የሆነችው ጓደኛቸውቤት በመሄድ የአሸንዳ ጭፈራቸውን ያሣያሉ፡፡ ጓደኛቸውን ያወዱሷታል። ትዳሯ ያማረ፣ ዘሯ የተባረከ እንዲሆን በዜማና ግጥማቸው ይመኙላታል፡፡ መሽራዋም ሚዜዎቿ እንደሚመጡ ስለምታውቅ ቀድማ የሚበላ ነገር ታዘጋጃለች፡፡ ያዘጋጀችውንም ምግብ እንዲመገቡ ታደትጋለች፡፡ በመቀጠልም ስጦታ ትሰጣቸዋለች፡፡

የአጀንዳ ቡድን ከሚዜያቸው ቤት አሀዱ ብለው የጀመሩት የአሸንዳ ጭፈራ በየቤቱ በመዞር ለህብረተሰቡ የእንኳን አደረሳችሁ መልዕክታቸው በጭፈራቸው ያስተላልፋሉ፡፡ በምላሹም መለስተኛ ስጦታዎች ያገኛሉ፡፡ በዓሉ ለሁለት ቀናት እየተዜመ ይከበራል፡፡ በሁለት ቀናት ውስጥ ከህብተሰቡ የተለያዩ ስጦታዎችን ይሰበስባሉ፡፡ ወንዝ ተሻግረው በየጎጡ ስለሚሩ ወንዶችም" ያጅቧቸዋል፡፡ ከጥቃትም ይጠብቋቸዋል፡፡ በሦስተኛው ቀን ሁሉም የመንደሩ የአሸንዳ ቡድኖች በአንድ ላይ በመስብሰብ ነፃ የጭፈራ ቀን ያከብራሉ፡፡ ጭፈራውም በወንዝ ዳር ባሉ እዳ (ዋርካ) ዛፍ ስር ይሆናል፡፡ በመጨረሻም ለከርሞ በሰላም እንዲያገናኛቸው ተመኝተው በዓሉን በድምቀት ይሸኙታል፡፡

ምንጭ፡- ክብሮም አሰፋ ሞላ፡፡ 2005 ዓ.ም የራያ ሕዝብ ባህልና ታሪክ፡፡ እእ.፣ፋር ኢስት ማተሚያ ቤት ከገጽ 137-140 በመጠኑ ተሻሽሉ የተወሰደ

ክፍል ሁለት
መመሪያ ሁለት :- ከጥያቂ 13 እስከ 29 ድረስ የተለያዩ ጥያቄዎች ቀርበዋል፡፡ ለእያንዳንዱ ጥያቄ ከቀረቡት አማራጮች መካከል ትክክለኛውን መልስ ምረጡ።

ክፍል ሦስት
መመሪያ ሦስት፡- ከጥያቂ 30 እስከ 38 ድረስ የተለያዩ ጥያቄዎች ቀርበዋል፡፡ ለእያንዳንዱ ጥያቄ ከቀረቡት አማራጮች መከካል ትክክለኛውን ምረጡ፡፡

ከጥያቄ 56 እስከ 60 ድረስ ያሉት ጥያቄዎች ቀጥሎ በቀረበው ግጥም ላይ የተመሠረቱ ናቸው፡፡ ግጥሙን በትኩረት ካነበባችሁ በኋላ ለእያንዳንዱ ጥያቄ ከቀረቡት አማራጮች መካከል ተገቢውን መልስ ስጡ፡፡

ዓለሙን ጠፍጥፌው ቂጣ በጋገርሁት

ውሃውን ንጨ ቅቤ ____

ባወጣሁት ቅቤ ቂጣዬን አርሼ

ጨጨብሣ ጭብጦ አድርጌ ለውሼ

አንዴ በገመጥሁት አንጀቴን ባራስሁት

ምኞት ፈረስ ሆኖ የሽምጥ አይሄድም

ደንገላሣ አይመታም ሶምሶማም አይረግጥም

በሕገ ተፈጥሮ በታሪክ ሥራቱ

ዓለም እንደወትሮው ዓለም አንደጥንቱ፡፡